Naar de inhoud
Docent & Ondernemer Onafhankelijke informatiesite

Wat je moet regelen als je naast het lesgeven iets van jezelf begint.

Start › Werkblad

Mag ik dit naast mijn baan?

Er is geen algemeen antwoord op de vraag of jij naast je baan lesmateriaal mag verkopen of bijles mag geven. Het hangt af van je cao, je arbeidsovereenkomst, het beleid van je bestuur en van wat je precies gaat doen.

Wat wel kan, is je eigen getallen naast de grenzen leggen die wél vastliggen. De 1.225 uur van het urencriterium, de omzetgrens van 20.000 euro voor de kleineondernemersregeling en de jaartaak van 1.659 uur bij een voltijdbaan zijn geen meningen. Ze staan in de regelingen die onderaan deze pagina met bron staan vermeld.

Beantwoord hieronder negen vragen over je situatie en vul daarna in hoeveel uur je vrij kunt maken en wat je denkt om te zetten. Je krijgt drie getallen, een tabel waarin die getallen naast de grenzen staan en een lijst met punten om na te lopen. Er wordt niets verstuurd of opgeslagen, alles rekent in je eigen browser.

Deel 1 · Je situatie

Vraag 01 Wat wil je gaan doen?

Kies wat het dichtst in de buurt komt. Doe je meerdere dingen, kies dan waar het meeste geld in omgaat.

Vraag 02 Waar werk je nu?
Vraag 03 Maak je het onder werktijd of met middelen van je werkgever?

Denk ook aan de laptop van school, de licenties, de schoolomgeving en uren die als taak in je jaartaak staan.

Vraag 04 Gaat het over hetzelfde vak en dezelfde doelgroep als je baan?
Vraag 05 Zijn je klanten leerlingen of ouders van je eigen school?
Vraag 06 Gebruik je werk van anderen in wat je verkoopt?

Teksten uit een methode, opgaven, foto's van internet, schema's uit een boek, muziek onder een video.

Vraag 07 Heb je het al gemeld bij je werkgever?
Vraag 08 Heb je je arbeidsovereenkomst en cao erbij gepakt?
Vraag 09 Was je in een van de vijf voorafgaande jaren al ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Dit bepaalt of de startersuitzondering op het urencriterium voor jou geldt.

Deel 2 · Je uren

Vul in wat je realistisch haalt in je slechtste maand, niet in je beste week. Laat een veld op nul staan als het voor jou niet geldt.

Blokken van twee tot drie uur tellen, losse kwartieren niet.
Een schooljaar telt er ongeveer veertig.
Hier zit je grootste voorraad en ook je grootste zelfoverschatting.
Van de twaalf schoolvakantieweken.
Veertig uur is een voltijdbaan. Vul nul in als je niet in loondienst bent.

Deel 3 · Je omzet

Omzet is wat er binnenkomt, niet wat je overhoudt. Een ruwe schatting is genoeg.

In euro, zonder btw.
Bij bijles: het aantal lesuren dat je in een jaar geeft.

De bronnen achter dit werkblad

Nagekeken op 10 oktober 2026. Bedragen, regelingen en cao-artikelen veranderen, dus kijk de bron na voordat je erop rekent.

  1. Belastingdienst, Voorwaarden urencriterium: 1.225 uur per kalenderjaar, plus de eis dat je meer tijd aan je onderneming besteedt dan aan ander werk. Die tweede eis vervalt als je in een of meer van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer was.
  2. Belastingdienst, Voorwaarden kleineondernemersregeling: maximaal € 20.000 omzet per kalenderjaar.
  3. Belastingdienst, Ondernemersaftrek en investeringsaftrek 2026: zelfstandigenaftrek € 1.200, startersaftrek € 2.123, mkb-winstvrijstelling 12,7 procent.
  4. Rijksoverheid, Met welke belastingzaken krijg ik als zzp'er te maken?: zelfstandigenaftrek € 900 in 2027. Het Belastingplan 2027 stelt voor de startersaftrek te verlagen naar € 10 in 2027 en per 2028 af te schaffen; dat voorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer.
  5. Belastingdienst, Vrijstelling in het onderwijs: wanneer onderwijs, bijles en examentraining zonder btw gaan.
  6. PO-Raad, cao primair onderwijs en VO-raad, cao voortgezet onderwijs: de normjaartaak van 1.659 uur bij een voltijdbetrekking en de bepaling over nevenwerkzaamheden, in de cao po artikel 11.3 en in de cao vo artikel 18.4. Nummers verschuiven per cao-versie, dus zoek in de pdf op het woord zelf.
  7. Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 653a: een verbod op nevenwerkzaamheden is nietig tenzij de werkgever het kan rechtvaardigen op een objectieve grond.
  8. Auteurswet, artikel 7 en artikel 16: het werkgeversauteursrecht en de onderwijsexceptie.
  9. Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 230o en 230p: veertien dagen bedenktijd bij verkoop op afstand en de uitzondering voor digitale inhoud.

De marge van twintig procent op je urenbudget is onze eigen vuistregel voor ziekte en tegenslag, geen norm van iemand anders. De grenzen in de tabel liggen wel vast en staan hierboven met bron. Dit werkblad is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Wat er in jouw geval geldt, staat in jouw arbeidsovereenkomst, jouw cao en het beleid van jouw bestuur. Twijfel je, vraag het dan aan je leidinggevende, je afdeling personeelszaken, je vakbond of een adviseur.

De artikelen achter de vragen

  • Van wie is het lesmateriaal dat je maakt? Artikel 7 van de Auteurswet wijst je werkgever aan als maker van werk dat je in de uitoefening van je functie maakt. Wat dat betekent voor jouw lessenserie en waar de ruimte zit. Van wie is je materiaal 4 min
  • Nevenwerkzaamheden melden: hoe het werkt Sinds 2022 mag je werkgever nevenwerkzaamheden alleen verbieden met een objectieve reden. Melden is iets anders dan toestemming vragen. In het onderwijs is die meldplicht in de cao geregeld. Naast je baan 4 min
  • Je vak beheersen is iets anders dan het verkopen Docenten hebben een voorsprong in didactiek en een achterstand in verkoop. Waar die achterstand vandaan komt, waarom kwaliteit zichzelf niet verkoopt en wat je eraan doet. Van vak naar aanbod 4 min
  • Btw bij bijles en cursussen: wanneer je vrijgesteld bent Onderwijs is voor een deel vrijgesteld van btw. Voor bijles in reguliere vakken geldt dat vaak, voor een zelfgemaakte cursus lang niet altijd. Plus de kleineondernemersregeling. Geld en belasting 4 min
  • Bijverdienen naast loondienst: wat de fiscus wil weten Je bijverdienste valt in een van drie hoekjes: niets, resultaat uit overige werkzaamheden of winst uit onderneming. Dat onderscheid bepaalt je aangifte, je aftrekposten en je administratie. Geld en belasting 4 min
  • De onderwijsexceptie stopt bij je eigen aanbod Zodra je geld vraagt voor je materiaal, geldt de uitzondering voor het onderwijs niet meer. Wat je dan wel kunt gebruiken en hoe je een bestaand pakket opschoont. Werk van anderen 4 min
  • Materiaal van anderen in je lessen De onderwijsexceptie van artikel 16 Auteurswet geeft ruimte om delen van andermans werk te gebruiken bij je onderwijs. Wat die ruimte precies is en waar de regeling van je instelling begint. Werk van anderen 4 min
  • Zo maak je afspraken met je school over je materiaal Wat je vraagt, aan wie je het vraagt en hoe je het vastlegt. Een gesprek over eigendom van lesmateriaal loopt beter als je zelf met een voorstel komt. Van wie is je materiaal 4 min
  • Je eigen leerlingen als klant: waarom dat zo gevoelig ligt Bijles geven aan leerlingen die je zelf beoordeelt, brengt drie problemen tegelijk. Wat er speelt, wat besturen ervan vinden en hoe je het oplost zonder je plan op te geven. Naast je baan 4 min
  • Lesmateriaal, bijles of training: wat verkoop je eigenlijk? Vier vormen naast elkaar, met wat ze kosten aan tijd, wat ze opleveren en welke regels erbij horen. Kies er één voordat je gaat bouwen. Van vak naar aanbod 4 min
  • Wanneer ben je ondernemer en wanneer niet Inschrijven bij de KVK, ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting en ondernemer zijn voor de btw zijn drie verschillende dingen. Wat er voor jou geldt en wanneer je moet inschrijven. Geld en belasting 4 min
  • Voorwaarden en bedenktijd bij digitale lesstof Verkoop je aan consumenten op afstand, dan geldt in beginsel veertien dagen bedenktijd. Bij digitale inhoud kun je die laten vervallen, maar alleen als je het bestelproces goed inricht. De praktijk 4 min
  • De uren die je nog niet hebt Een lesbaan is geen kantoorbaan met ruimte in de marge. Een realistische rekensom over de tijd die een eigen aanbod kost en hoe je die vindt zonder in te leveren op je lessen. Naast je baan 4 min
  • Zzp in het onderwijs en schijnzelfstandigheid Waarom scholen terughoudend zijn geworden met zelfstandige docenten, wat de Belastingdienst beoordeelt en wat dat betekent voor invalwerk of losse lesuren naast je baan. De praktijk 4 min