Zo maak je afspraken met je school over je materiaal

De meeste docenten stellen dit gesprek uit tot het te laat is. Het materiaal is er al, iemand wil ervoor betalen en dan pas komt de vraag op tafel of het wel mag. Dat is precies de volgorde waarin het misgaat, want je vraagt dan niet om toestemming maar om een gunst.

Andersom werkt beter. Vraag het voordat je bouwt, als er nog niets op het spel staat en je nog alle kanten op kunt.

Weet eerst wat je precies vraagt

"Mag ik mijn materiaal verkopen" is een slechte vraag. Hij is te groot, hij klinkt alsof je iets van de school wegneemt en niemand kan er ja op zeggen zonder zich zorgen te maken. Maak het klein en concreet.

Vraag bijvoorbeeld of je een lessenserie die je in eigen tijd ontwikkelt buiten school mag aanbieden, terwijl de school hem intern gratis mag blijven gebruiken. Of vraag of je een workshop mag geven voor collega's van andere besturen, op zaterdagen, buiten je regio. Hoe scherper de vraag, hoe makkelijker het antwoord.

Weet ook wat je aanbiedt. Een school die iets mag houden, geeft makkelijker iets weg. Een eeuwigdurende, gratis licentie voor je eigen school kost je bijna niets en neemt bij de ander de grootste zorg weg.

Vraag het aan degene die het mag beslissen

Je teamleider gaat hier meestal niet over. Eigendom van materiaal en toestemming voor nevenactiviteiten liggen bij het bevoegd gezag. Dat is het bestuur. In de praktijk loopt het via je leidinggevende naar de bestuurder of naar P&O.

Begin dus wel bij je leidinggevende, maar vraag er meteen bij wie er formeel over gaat en of het langs die persoon moet. Anders krijg je een ja van iemand die hem niet kon geven. Dat is over twee jaar niets waard.

Zet vijf dingen in de mail

Na het gesprek stuur je een korte samenvatting. Niet omdat je wantrouwig bent, maar omdat mensen van baan wisselen en herinneringen schuiven. Vijf punten volstaan.

• Wat je maakt. Eén zin, zo concreet mogelijk. "Een reeks van twaalf lessen over bronnenkritiek voor de bovenbouw havo."
• Wanneer en waarmee. In eigen tijd, met eigen apparatuur, of juist niet. Wees hier eerlijk, want een afspraak op een onjuiste voorstelling van zaken houdt geen stand.
• Wat de school krijgt. Bijvoorbeeld een blijvend recht om het intern te gebruiken, zonder kosten.
• Wat jij krijgt. Het auteursrecht, of anders een licentie waarmee je het buiten school mag exploiteren.
• Wat je niet doet. Geen gebruik van de naam of het logo van de school, geen werving onder eigen leerlingen, geen aanbod aan scholen in de directe omgeving als dat gevoelig ligt.

Sluit af met de vraag om een bevestiging. "Klopt dit zo?" is genoeg. Krijg je geen antwoord, stuur dan na een week een herinnering. Een mail zonder reactie is zwakker dan een bevestiging, maar sterker dan niets.

De bezwaren die je kunt verwachten

Er zijn er drie en ze zijn allemaal redelijk.

Het eerste is tijd. Een bestuurder vraagt zich af of dit ten koste gaat van je lessen. Kom met een concreet aantal uren per week en houd je daaraan. In de uren die je nog niet hebt staat hoe je die inschatting realistisch maakt.

Het tweede is concurrentie. Als jij scholen in de buurt bedient met iets waar je eigen school ook in handelt, ligt dat anders dan wanneer je een landelijk publiek hebt. Zeg zelf waar je grens ligt, voordat een ander hem trekt.

Het derde is precedentwerking. "Als jij dit mag, wil de rest het ook." Dat is geen afwijzing maar een verzoek om beleid. Bied aan om mee te denken over een algemene lijn. Dat maakt je van een probleem een collega die iets oplost.

Als het antwoord nee is

Dan is dat vervelend, maar het is bruikbare informatie. Je kunt je plan aanpassen zodat het buiten de bezwaren valt: een ander onderwerp, een andere doelgroep, materiaal dat je volledig opnieuw opbouwt zonder iets uit je lessen. Je kunt ook wachten tot je van baan wisselt en in de tussentijd bouwen aan iets dat geen enkele overlap heeft.

Wat je niet moet doen, is het toch stilletjes doen. Een conflict achteraf gaat niet alleen over geld maar ook over vertrouwen. Dat laatste kost meer.

Weet je niet zeker welke punten in jouw situatie spelen, vul dan het werkblad in. Achtergrond over het eigendom zelf staat in van wie is het lesmateriaal dat je maakt.