Nevenwerkzaamheden melden: hoe het werkt

Mag je werkgever verbieden dat je bijles geeft? Sinds 1 augustus 2022 is het antwoord vaker nee dan daarvoor. Maar dat betekent niet dat je niets hoeft te doen, want melden en verbieden zijn twee verschillende dingen.

Wat er in 2022 veranderde

Sinds die datum staat in artikel 7:653a van het Burgerlijk Wetboek dat een beding waarmee je werkgever je verbiedt om voor anderen te werken, nietig is, tenzij er een objectieve rechtvaardigingsgrond voor is. Dat is de Nederlandse uitwerking van een Europese richtlijn over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden.

Een algemeen verbod in je contract, zonder onderbouwing, houdt dus geen stand. De werkgever moet uitleggen waarom jouw nevenactiviteit in jouw geval een probleem is. Voorbeelden van redenen die kunnen gelden, zijn de gezondheid en veiligheid van de werknemer, het vermijden van belangenverstrengeling en het beschermen van vertrouwelijke informatie.

Twee dingen zijn daarbij belangrijk. De reden hoeft niet vooraf in het contract te staan, de werkgever mag hem ook geven op het moment dat hij zich op het beding beroept. En de wet bepaalt daarnaast dat je niet benadeeld mag worden omdat je nevenwerkzaamheden verricht.

Een meldplicht mag wel

Hier gaat het vaak mis in de uitleg. Dat een verbod aan strenge eisen moet voldoen, betekent niet dat je je gang kunt gaan zonder iets te zeggen. Een verplichting om te melden, of zelfs om vooraf toestemming te vragen, is toegestaan. Bij toestemming geldt dan dat die alleen geweigerd mag worden als er een objectief gerechtvaardigd belang tegenover staat.

In het onderwijs is die meldplicht gewoon in de cao geregeld. In de cao primair onderwijs 2025-2027 staat hij in artikel 11.3 en in de cao voortgezet onderwijs 2025/2027 in artikel 18.4. Beide bepalen dat je je werkgever op de hoogte stelt van werk waarvoor je salaris of ander inkomen uit arbeid ontvangt. Datzelfde geldt voor elke wijziging in de aard en de omvang daarvan. De cao vo voegt eraan toe dat die werkzaamheden niet zijn toegestaan als ze naar het oordeel van de werkgever redelijkerwijs in strijd zijn met de belangen van de instelling. Nummeringen schuiven per cao-versie, dus zoek in de pdf op het woord nevenwerkzaamheden en kijk in de versie die op jouw contract van toepassing is. Werk je in het mbo of het hoger onderwijs, doe dan hetzelfde met jouw cao. Vraag daarnaast naar de interne regeling van je instelling.

De reden achter zo'n meldplicht is niet dat de werkgever wil weten wat je in het weekend doet. Hij moet kunnen beoordelen of er iets botst met het belang van de school. Dat kan hij niet als hij het niet weet.

In het openbaar onderwijs ben je geen ambtenaar meer

Een misverstand dat nog rondgaat: dat je in het openbaar onderwijs onder het ambtenarenrecht valt en dus onder de zwaardere regels over nevenfuncties uit de Ambtenarenwet. Dat is sinds 1 januari 2020 niet meer zo. Vanaf die datum vallen medewerkers in het openbaar onderwijs onder het gewone arbeidsrecht uit het Burgerlijk Wetboek, net als hun collega's in het bijzonder onderwijs. Voor je aanstelling kwam een arbeidsovereenkomst in de plaats.

Praktisch betekent dat: artikel 7:653a geldt gewoon voor jou. Wat er verder geldt, staat in je cao en je arbeidsovereenkomst.

Zo ziet een goede melding eruit

Houd het kort en zakelijk. Een mail van tien regels is genoeg. Hij bevat vijf dingen.

• Wat je gaat doen, in gewone taal.
• Vanaf wanneer.
• Hoeveel uur per week het ongeveer kost en op welke momenten.
• Voor wie je het doet en of daar leerlingen of ouders van je eigen school bij kunnen zitten.
• Of het je vak of je functie raakt.

Vraag om een schriftelijke bevestiging. Krijg je die niet, stuur dan na een week een korte herinnering. Bewaar de correspondentie ergens buiten je schoolmail, want die raak je kwijt als je van baan wisselt.

Wat je beter vooraf meldt dan achteraf

Er zijn drie situaties waarin je het gesprek echt niet moet uitstellen. De eerste is als je klanten uit je eigen school kunnen komen, bijvoorbeeld bij bijles. Dat ligt gevoelig en met reden, zoals staat in je eigen leerlingen als klant.

De tweede is als je materiaal gebruikt dat je voor je werk hebt gemaakt. Dan speelt niet alleen de melding maar ook de vraag van wie dat materiaal is.

De derde is als je activiteit zo groot wordt dat hij zichtbaar is. Een cursus met honderd deelnemers, een website met je naam erop, een bedrijf in het handelsregister: dat vindt je werkgever vroeg of laat. Dan is het beter dat hij het van jou heeft gehoord.

Wil je een lijst met wat er in jouw geval te melden en te regelen valt, vul dan het werkblad in.