Btw bij bijles en cursussen: wanneer je vrijgesteld bent

Btw is het onderwerp waarop de meeste beginnende docent-ondernemers hun prijs verkeerd zetten. Eenentwintig procent scheelt nogal. Of je die moet rekenen hangt niet af van je eigen indruk maar van wat je precies aanbiedt en aan wie.

Het goede nieuws is dat onderwijs een aparte plaats heeft in de btw. Het minder goede nieuws is dat "ik geef toch les" niet genoeg is.

Er zijn twee routes naar een vrijstelling

De eerste route is wettelijk geregeld onderwijs. Dat is het onderwijs waarvoor de wet regels stelt, dus het reguliere basisonderwijs, voortgezet onderwijs, mbo, hbo en wetenschappelijk onderwijs. Geef je les binnen zo'n opleiding, dan is dat onderwijs vrijgesteld.

De tweede route is beroepsonderwijs dat niet wettelijk geregeld is. Dat kan alsnog vrijgesteld zijn als het wordt gegeven door iemand die in het CRKBO-register staat. Let op het onderscheid tussen de twee registers, want dat is voor docenten het belangrijkste punt.

Sta je in het register Docenten, dan geldt de vrijstelling volgens de Belastingdienst alleen voor het beroepsonderwijs dat je aan onderwijsinstellingen geeft. Je werkt dan als onderaannemer en biedt zelf geen opleiding aan cursisten of hun werkgevers aan. Wil je rechtstreeks aan de markt verkopen, dus een eigen aanbod doen aan cursisten of aan werkgevers, dan heb je het register Instellingen nodig. Ook een eenmanszaak kan daarin worden opgenomen. Zonder registratie geldt de vrijstelling voor niet-wettelijk geregeld beroepsonderwijs niet.

Voor beide routes geldt: kijk het na op de site van de Belastingdienst voordat je je tarief vaststelt, want de voorwaarden zijn preciezer dan de samenvatting hierboven.

Bijles zit in een eigen hoekje

Bijles, tentamentraining, examentraining en examenafname zijn vrijgesteld als ze betrekking hebben op vrijgesteld onderwijs. Help je een havoleerling met wiskunde of Frans, dan zit je in dat hoekje.

Niet-vakinhoudelijke huiswerk- en studiebegeleiding is in beginsel belast met btw. Je mag er wel voor kiezen om ook die diensten vrijgesteld te leveren, maar dan heb je geen recht op aftrek van voorbelasting. Het verschil zit dus in de vraag of je de stof uitlegt of vooral structuur en toezicht biedt. Bied je allebei aan, dan is dat een reden om je administratie zo in te richten dat je de twee uit elkaar kunt houden.

Doe je dit als zelfstandige, let dan ook op de vorm van je opdracht. Als je feitelijk onder gezag van een school werkt, is het geen zelfstandig ondernemerschap maar iets dat op een dienstverband lijkt. Zie zzp in het onderwijs.

En een online cursus of workshop?

Hier struikelen de meeste plannen. Een cursus die je zelf bedenkt en aan particulieren verkoopt, valt niet vanzelf onder een van de twee routes. Is het beroepsonderwijs en sta je in het CRKBO-register, dan kan het. Is het een hobbycursus, een cursus voor ouders of algemene ontwikkeling, dan is het in beginsel gewoon belast met btw.

Er speelt bij online cursussen nog iets anders. Onderwijs dat elektronisch, op afstand of online wordt gegeven valt alleen onder de vrijstelling als er interactie mogelijk is tussen leerkracht en leerling. Bij vooraf opgenomen materiaal zonder enige begeleiding gaat het dus niet om een vrijgestelde onderwijsdienst maar om een digitale dienst. Die is belast. Vraag dit na voordat je je prijzen publiceert. Achteraf btw afdragen over een prijs waarin je hem niet had gerekend kost je 21 gedeeld door 121, dus ruim zeventien procent van je omzet.

De kleineondernemersregeling

Blijf je onder de twintigduizend euro omzet per kalenderjaar, dan mag je kiezen voor de kleineondernemersregeling. Je rekent dan geen btw op je facturen en doet in de regel geen btw-aangifte meer. Je meldt je daarvoor aan bij de Belastingdienst. Dat kan niet op de dag zelf, dus doe het ruim van tevoren.

Er zit een keerzijde aan. Onder de kleineondernemersregeling kun je de btw op je kosten en investeringen niet terugvragen. Koop je in het eerste jaar een camera, een microfoon, een goede laptop en software, dan kan het gunstiger zijn om gewoon btw-plichtig te blijven. Reken beide varianten één keer door voordat je je aanmeldt.

Kom je in de loop van het jaar boven de twintigduizend euro, dan moet je je afmelden en valt de transactie waarmee je over de grens gaat meteen onder de normale regels.

Wat je moet uitzoeken voordat je een prijs noemt

1. Onder welke van de twee routes valt wat jij aanbiedt, of onder geen van beide.
2. Is het vakinhoudelijk onderwijs of iets anders, zoals begeleiding of een digitaal product.
3. Verkoop je aan particulieren of aan scholen en bedrijven. Voor een bedrijf is btw meestal geen kostenpost, voor een ouder wel.
4. Blijf je onder de twintigduizend euro. Wil je dan de kleineondernemersregeling.
5. Staat je prijs op je website inclusief of exclusief btw. Bij particulieren moet je de prijs inclusief btw tonen.

Weet je het niet zeker, leg je aanbod dan één keer voor aan een boekhouder of aan de Belastingdienst zelf. Dat is goedkoper dan een naheffing over twee jaar omzet. Hoe je bijverdienste in de inkomstenbelasting valt, is een aparte vraag: zie bijverdienen naast loondienst.